რა არის ტრეფიკინგი?
• დამნაშავე პირების მიერ ადამიანებით ვაჭრობა ფინანსური სარგებლის მიღების მიზნით.
• საქართველოს კანონმდებლობით, ტრეფიკინგი განისაზღვრება, როგორც ადამიანის ყიდვა, გაყიდვა ან მის მიმართ სხვა უკანონო გარიგების განხორციელება.
• ის ასევე მოიცავს ადამიანის გადაბირებას, გადაყვანას, დაქირავებას, ტრანსპორტირებას ან მიღებას ექსპლუატაციის მიზნით.
• ტრეფიკინგი შეიძლება მოხდეს როგორც საქართველოს ფარგლებს გარეთ, ისე საქართველოში.
რა მიზნით ხდება ტრეფიკინგი?
ტრეფიკინგის მთავარი მიზანია ექსპლუატაცია. ექსპლუატაციის ძირითადი ფორმებია:
• სექს-ტრეფიკინგი (სექსუალური ექსპლუატაცია)
• იძულებითი შრომა/შრომის ექსპლუატაცია: მსხვერპლის ჩაბმა მომსახურების, წარმოების, სოფლის მეურნეობის ან კრიმინალურ ბიზნესში (მაგ. შეიარაღებული ფორმირება, ნარკოტიკებით ვაჭრობა და სხვა).
• ბიოლოგიური ექსპლუატაცია: ადამიანის გამოყენება ორგანოების ან ქსოვილების გადანერგვისათვის, ან ქალების სუროგატ დედებად გამოყენება.
რა მეთოდებს იყენებენ ტრეფიკიორები (ტრეფიკინგის განმახორციელებლები)?
ტრეფიკიორები მსხვერპლის იძულებით მონობასა და იძულებით საქმიანობაში ჩართვისთვის იყენებენ შემდეგ მეთოდებს:
• ძალადობა:
გაუპატიურება, ცემა, ფიზიკური ზეწოლა
გადაადგილების შეზღუდვა
ფიზიკური დატყვევება
• მოტყუება (თაღლითობა):
არასწორი და შეცდომაში შემყვანი შეთავაზებები სამსახურის, ქორწინებისა და უკეთესი ცხოვრების შესახებ
ნდობის ბოროტად გამოყენება
იძულება
დაშინება სერიოზული ზიანის მიყენებით
შანტაჟი
ვალით დაკაბალება (ეკონომიკური ძალადობა)
პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტების ჩამორთმევა
მუქარა სამართალდამცავ ორგანოებთან დასმენით
ანაზღაურების გადაუხდელობა ან მკვეთრად შეზღუდული გადახდა
რა მიზეზები აქვს ტრეფიკინგს?
შიდა მიზეზები:
• მძიმე ეკონომიკური პირობები;
• მოსახლეობის ცუდი ინფორმირებულობა საზღვარგარეთ ყოფნის და სამუშაოდ მოწყობაზე, ასევე არალეგალური შრომითმოწყობის შედეგებზე;
• სამართლებრივ ფაქტორებს მიეკუთვნება, ერთ მხრივ, დაზარალებულთა დაცვის სისტემის არარსებობა და, მეორე მხრივ, დამნაშავეთა დაუსჯელობა;
• ფსიქოლოგიური ფაქტორი — მოქალაქეების მოუმზადებლობისა და ახალ, მძიმე პირობებში ყოფნის ფონზე მცირდება თავდაცვის ინსტინქტი, უარესდება ფსიქოლოგიური მდგომარეობა. პრინციპით „უარესი რაღა უნდა დამემართოს“ ადამიანები თანხმდებიან საეჭვო წინადადებებს და ვერ ამჩნევენ საფრთხეს.
გარე მიზეზები:
• საზღვრების გახსნა;
• ტურისტული მოგზაურობის გაადვილება;
• ჩრდილოვანი ეკონომიკის ინტერნაციონალიზაცია;
• მდიდარ და ღარიბ სახელმწიფოებს შორის სხვაობის გაღრმავება;
• საერთაშორისო დანაშაულებრივი ჯგუფების ჩამოყალიბება;
• სახელმწიფო ორგანოებში მომუშავე მოხელეთა კორუმპირებულობა და სხვა.
როგორ ისჯება ტრეფიკინგი საქართველოს კანონმდებლობით?
ტრეფიკინგი საქართველოში მძიმე დანაშაულად არის აღიარებული და მასზე გათვალისწინებულია მკაცრი სასჯელი. საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით ტრეფიკინგი ისჯება:
• ადამიანთა ტრეფიკინგი (მუხლი 143¹): პატიმრობა 7-დან 20 წლამდე.
• ტრეფიკინგი არასრულწლოვანების მიმართ (მუხლი 143²): სასჯელი 8-დან 20 წლამდე.
• ტრეფიკინგის მსხვერპლის მომსახურების გამოყენება (მუხლი 143³): სასჯელი 4-დან 15 წლამდე.
მნიშვნელოვანია, გახსოვდეს, რომ ადამიანით ვაჭრობის მსხვერპლი არ არის დამნაშავე!